Uit Goed Gevoel – tekst door Ans Vroom
Behoefte aan tijd voor zichzelf en een overgevoeligheid aan lawaai, het zijn maar enkele kenmerken die hoogsensitieve en introverte mensen gemeen hebben. Wat is dan het verschil? Fleur van Groningen is auteur en zelf hoogsensitief, Ellen Janseghers bracht een boek uit voor introverenten. Ze bespreken de symptomen en leggen uit hoe ze op hun manier met obstakels omgaan en nu een gelukkiger leven lijden. “Ik aanvaard dat ik niet functioneer in een kantooromgeving”
De introverte Amerikaanse schrijfster Susan Cain, auteur van de wereldwijde besteller ‘Quiet: The Power of Introverts in a World That Can’t Stop Talking’ werkte jarenlang als juriste op Wall Street, een van de drukste plekken op aarde, terwijl ze niets liever wilde dan zich thuis in haar veilige cocon terugtrekken om boeken te schrijven. Ze durfde haar introverte kant niet te tonen, uit angst om minder serieus genomen te worden.
Ook de Vlaamse Fleur van Groningen bracht het begin van haar carrière door in een werkomgeving die totaal niet bij haar paste: “Ik heb mijzelf jarenlang geforceerd om een leven te leiden zoals ik dacht dat het hoorde. Ik nam een saaie job aan als bediende en bracht mijn dagen door met administratief werk in een muf kantoor, enkel en alleen omdat ik dacht dat dat van mij verwacht werd. Ik stak al mijn energie in het ontkennen van mijn ware aard.”
Forceren om mee te draaien in een systeem
Die ware aard bleek hoogsensitief te zijn, zoals Van Groningen beschrijft in haar boek ‘Leven zonder filter’. De ervaringen van Susan Cain en Fleur van Groningen zijn zeer gelijkaardig: allebei forceerden ze zichzelf om mee te draaien in een systeem dat tegen hun natuur inging. Cain wilde bewijzen dat ze net zo assertief kon zijn als haar extraverte collega’s, Van Groningen negeerde haar behoefte aan diepgang en zingeving in functie van de verwachtingen van de buitenwereld. Blijkbaar voelen zowel hoogsensitieve als introverte mensen vaak de behoefte zich te conformeren en hun karaktereigenschappen te maskeren. Die eigenschappen tonen heel wat overlappingen, dus het is geen wonder dat de termen vaak in één adem genoemd worden.
“Toch is er een verschil tussen introversie en hoogsensitiviteit”, aldus Ellen Jansegers, auteur van het boek ‘Zwijgen is goud: Introvert in een extraverte wereld’. Net als Fleur van Groningen is Ellen zowel hoogsensitief als introvert. Ze geeft toe dat er veel overeenkomsten zijn, maar ze omschrijft in haar boek duidelijk het verschil tussen de twee.
Het verschil tussen introversie en hoogsensitiviteit
Jansegers benadrukt dat noch introversie, noch hoogsensitiviteit een stoornis is, maar dat het in beide gevallen om een aangeboren persoonlijkheidskenmerk gaat. Ze verwijst naar de Italiaanse psycholoog Francesca Lionetti, die onderzoek doet naar hoogsensitiviteit aan de universiteit van Chieti. Zij legt uit dat hoogsensitieve personen (ook wel hsp’s genoemd) prikkels zoals lawaai of drukte diepgaander verwerken, waardoor ze zich sneller terugtrekken of in zichzelf keren.
De stilte die ze opzoeken heeft een functie, want ze geven hun zenuwstelsel de tijd om te kalmeren en informatie te verwerken. Dat ze die nood voelen, kan verward worden met introversie, want ook introverten geven de voorkeur aan rust en stilte. Maar bij hen zit die voorkeur ingebed in hun persoonlijkheid en heeft dat niks te maken met prikkelverwerking. Het verschil ligt dus in de oorzaak van het gedrag, niet in de uiting ervan, want die is vrijwel gelijkaardig. Bovendien komen de twee persoonlijkheidskenmerken meestal samen voor.
Fleur van Groningen: “Ik ken persoonlijk maar weinig hoogsensitieve personen die niet introvert zijn. Het lijkt zo tegenstrijdig. Wel zijn er de zogenaamde high sensation seekers. Dat zijn introverte mensen die een grotere behoefte hebben aan externe prikkels en sociaal contact, maar ook zij hebben daarna rust nodig om te herstellen. Ik noem mezelf een extraverte introvert, omdat ik wel degelijk een heel uitbundig en ontembaar stukje in mij heb. Ik kan erg genieten van sociaal contact, maar ik moet me tijdig afzonderen om mijn batterijen weer op te laden. Lange tijd heb ik dat laatste aspect verwaarloosd. Het is pas sinds een paar jaar dat ik durf te benoemen dat… Lees het artikel op de website van Goed Gevoel
Het stille meisje 