Ellen Jansegers // verschenen in De Morgen op 7 september 2023
Introverte kinderen laden de batterij op door alleen te zijn. Ze hebben hun schulp nodig, zegt Ellen Jansegers, auteur van Zwijgen is goud, een boek over introversie in een extraverte wereld.
Over een paar maanden staat het er weer, ongetwijfeld, in menig rapport. “Bij de start van het schooljaar was je een verlegen, wat teruggetrokken kind. Naarmate het schooljaar vorderde, bloeide je helemaal open. Heel fijn om jou in de klas te hebben, maar laat je gerust wat meer zien.”
Een goedbedoelde opmerking, want wat is er mis met sociale vaardigheden stimuleren? Kinderen hebben sociale vaardigheden nodig, zowel op school als erbuiten. Want heel wat van hun activiteiten gebeuren in groep: les volgen, spelen op de speelplaats, sporten, een creatieve hobby beoefenen… Daarnaast zijn hun weekends geregeld gevuld met verjaardags-, familie- en andere feestjes.
SOCIALE BATTERIJ
Daar is op zich niks mis mee, maar niet elk kind kan deze aaneenschakeling van sociale activiteiten volgen. Introverte kinderen, en volwassenen bij uitbreiding, laden de batterij op door alleen te zijn. Zo komen ze tot rust, kunnen ze indrukken en prikkels verwerken. Waar extraverte kinderen, en volwassenen, opladen van sociaal contact. Zij zoeken dagen vol sociale activiteit net op.
Ieder persoon heeft zo z’n eigen voorkeur en talenten. Daarbij vergeten we soms dat onze maatschappij extraversie beloont. Onderzoek toont aan dat extraverte mensen gemiddeld tienduizend euro op jaarbasis meer verdienen dan introverte mensen, dat ze vaker een team leiden en dat de teams die ze leiden groter zijn. Uit ander onderzoek blijkt dan weer dat de meeste managers extravert zijn, en dat zij introverte mensen niet als geschikte leider zien. Terwijl daar in de praktijk geen enkel bewijs voor is. En terwijl bedachtzaamheid net een eigenschap is die we in onze vaak hyperkinetische maatschappij net wat meer kunnen gebruiken.
ANDERS PARTICIPEREN
Introverte mensen verwerken prikkels bij voorkeur door te contempleren. Door de dingen even te laten bezinken, vallen ze op z’n plaats. Als sediment dat na woelig water rustig naar de bodem kan zakken. Pas als het sediment op de bodem kan rusten, krijgen introverte mensen hun beste ingevingen.
Dat toont zich ook op de schoolbanken. Introverte kinderen participeren graag op een andere manier. Groepswerken en klasgesprekken zijn vaak minder hun ding. Als ze een vraag krijgen tijdens de les, hebben ze liever wat meer tijd om na te denken voor ze een antwoord geven. Daardoor zullen ze minder stress ervaren en zijn ze sneller geneigd om toch te spreken.
INTROVERSIE OMARMEN
Introverte kinderen hebben hun schulp nodig. Daar voelen ze zich geborgen, op hun best. Het is in die schulp dat ze hun sterkste talenten tonen: het avontuur van de dag tekenen, gedichtjes schrijven, sporttechnieken trainen, compleet in het rollenspel met hun pop opgaan. Krijgen ze die rust niet, dan kunnen ze chagrijnig worden, sneller moe, prikkelbaar, en zich minder goed concentreren. Dat geldt trouwens ook voor introverte volwassenen.
Wat introverte kinderen nodig hebben bij de start van een nieuw schooljaar: tijd en ruimte om de kat uit de boom te kijken, om te observeren, om vanop een afstandje gade te slaan. Om zich die nieuwe omgeving en gezichten vertrouwd te maken. Want alleen in een vertrouwde omgeving durven ze uit hun schulp te komen. Laat daarbij die goedbedoelde opmerkingen gerust achterwege. Geef hen eerder de mogelijkheid om geregeld hun schulp op te zoeken. Zodat kinderen kunnen opgroeien tot zelfbewuste volwassenen die hun introverte kant omarmen. Want stil en bedachtzaam zijn is echt oké, als kind én als volwassene.
Het stille meisje 