Ellen Jansegers // dit stuk verscheen eerst in Flair (herfst 2022)
Uit onderzoek blijkt dat er drie keer meer kans is dat Gen Z’ers zichzelf als introvert beschrijven dan als extravert. Is er een generatieverschil? En is de wereld echt gemaakt voor extraverte persoonlijkheden?
Van mezelf durf ik te zeggen: ik ben een rasechte introvert. Maar wat wil dat juist zeggen? En hoe kan ik als introvert floreren in een extraverte wereld? Ik ging op onderzoek uit. Mijn bevindingen waren zo levensveranderend, dat ik ze wel moest delen met de wereld en er zelfs een boek over schreef, getiteld Zwijgen is goud.
VROEGER EN NU
‘Ik denk niet dat er vandaag meer introverte jongeren zijn dan vroeger,’ stelt klinisch psycholoog Eline Maesschalck Cornand, ‘maar jongeren hebben soms wel minder ontwikkelde sociale vaardigheden. Dat komt omdat ze vaker digitaal communiceren, waardoor ze minder goed aanleren hoe ze non-verbaal gedrag en mimiek van anderen kunnen lezen. Tijdens therapie zien we soms dat jongeren die zich als introvert omschrijven dat niet altijd zijn. Introversie wordt dan soms verward met verlegenheid of minder sociaal zijn. Pas als je de smartphone wegneemt, merk je wie introvert of extravert is. Maar zelfs online zie je het verschil. Een extravert zal sneller zelf comments en berichten plaatsen, terwijl een introvert vaker gewoon zal scrollen zonder actief deel te nemen.’
INTRO-WAT?
‘Introverte mensen zijn vaak rustiger, bescheidener, gaan wat langer nadenken voor ze hun mening delen’, zegt Eline Maesschalck Cornand. ‘Ze zijn meer observerend, gaan eerst denken en dan doen.’ Een introvert krijgt energie van dingen in z’n eentje te doen, terwijl een extravert energie krijgt van sociaal contact. Bekijk het zo: een introvert en een extravert krijgen ’s ochtends elk vijf munten. Die munten staan voor hun energieniveau. Door de dag heen nemen ze deel aan een vergadering, slaan een praatje aan het koffieapparaat, gaan lunchen met collega’s, ’s avonds naar de sportclub en daarna nog iets drinken met vriendinnen. Bij elke sociale interactie geeft de introvert een munt af, terwijl de extravert er een bij krijgt. Aan het einde van de dag heeft de introvert geen munten meer over. De extravert heeft het dubbele verdiend, en voelt zich helemaal opgeladen. De volgende dag staat de extravert vol goede moed op, terwijl de introvert zich vaak nog moe zal voelen wanneer de wekker afgaat.
WÉL SOCIAAL
Wil dat zeggen dat introverte personen sociaal contact verafschuwen? Natuurlijk niet. Introverte mensen verkiezen diepgaande gesprekken, liefst een-op-een of in kleine groep. Zoals alle mensen hebben ze sociaal contact nodig, alleen minder vaak dan extraverte mensen. En toch. Het lijkt nagenoeg onmogelijk, maar zelfs een rasechte introvert als ikzelf kan knaldrang ervaren. Zo ging ik in één weekend tijd naar een festival, een verjaardagsfeest, een barbecue én een personeelsfeest. Vier feestjes in één weekend, zonder dat ik, afgezien van een hese stem, afgepeigerd of overprikkeld was. Sterker nog, terwijl ik had genoten van die overvolle sociale tweedaagse. En ik durf mezelf introvert te noemen? Toen ik nog niet wist dat ik introvert was, had ik dat nooit gekund. Eerst en vooral omdat zulke weekends schering en inslag waren. Mijn agenda kleurde donkerrood van alle geplande events.
Elk weekend zat propvol. Bovendien had ik ongelooflijke last van fomo. Alles wat gepland stond, deed ik ook effectief. Gevolg: complete uitputting op zondagavond, en de drukke werkweek was nog niet eens begonnen.
EVENWICHT IS KEY
Inzicht in mijn energieniveau was voor mij de lifesaver. Nu weet ik: ik mag het weekend vol sociale activiteiten proppen, maar dan moet ik er wel voor zorgen dat ik de rest van de week in mijn cocon kan werken. Dat dat niet voor iedereen haalbaar is, besef ik maar al te goed. Als je de week in een lawaaierig klaslokaal of rumoerig kantoor doorbrengt, is je sociale energie vaak al opgebruikt voor je aan het weekend start. ‘We leven inderdaad in een extraverte wereld’, zegt Eline Maesschalck Cornand. Als je naar de les gaat, een job wil zoeken, vriendschappen wil aangaan, is het de bedoeling dat je praat en uit je schulp komt.’
Toch kan je je leven zo inrichten dat je als introvert persoon ten volle tot je recht komt, zonder jezelf te forceren. Waarom ik mijn weekends tegenwoordig voller kan plannen met sociale activiteiten? Omdat ik in de week niet meer mee hoef te doen aan ellenlange, vaak nutteloze vergaderingen. Toen ik nog als bediende werkte, ging al mijn sociale energie naar mijn werk. Waardoor ik in het weekend afgepeigerd op de bank lag. Sinds ik als freelancer werk, zit ik meer dan de helft van de week alleen voor mijn computerscherm, zonder ook maar iemand in mijn buurt. Ik hoef niet sociaal te doen aan het koffieapparaat, en ik hoef niet te gaan lunchen met collega’s die ik maar half ken. Ik heb meer tijd voor contacten waar ik wel energie van krijg. Waar ik vroeger voelde dat mijn job me sociaal afmatte, voel ik me nu opgeladen. Soms slaat de slinger zelfs te veel naar de andere richting door, en durf ik me weleens eenzaam te voelen. Dan plan ik mijn weekends graag vol, en geniet er met volle teugen van.
Het stille meisje 